Sylwetka Budo

Początkiem założeń Budo była walka z przeciwnikiem przy użyciu broni. W ciągu długiej historii w dziejach Japonii wykształciło się pojęcie – techniki i powstała odrębna kultura walki, kótra miała na celu wzmocnienie psychiczne i fizyczne wojownika.

Ogólna koncepcja Budo, bez podziału na poszczególne dyscypliny, przedstawia się następująco:

Znaczeniu znaku Budo

Znak BU składa sięz dwóch odmiennych znaków, którymi są HOKO i ASHI.

HOKO symbolizuje bróń w kształcie dwuręcznej siekiery, natomiast ASHI jest pierwotnym znakiem stopy, którą stąpamy po ziemi. Łącząc te dwa znaki, uzyskujemy pojęcie kroczenia z bronią w ręku. Całość można również rozumieć jako „Pokonać trudy, rozwiązać wszelkie problemy i odważnie kroczyć naprzód”. Z tego rozumowania powstało słowo znaczące „Odwaga, siła”, „BUYU” (BU – budo, YU – odwaga)  . Natomiast od pojęcia takiego jak „BURYOKU” (BU – od Budo, RYOKU – siła, moc) , oznaczającego, siłę związaną z walką czy też z „techniką, sposobem smoobrony” powstało słowo „BUJUTSU” (BU - Budo, JUJUTSU – technika) .

Znak DO oznacza „iść w kierunku, w którym zwrócona jest głowa”. „Kierunek” oznacza w tym przypadku prawdopodobnie „kroczenie człowieka przez Świat”, lub „otwieranie, poznawanie swojej drogi, swoich możliwości”.

Strój

Na treningach BUDO korzysta się z ubiorów takich jak „DOGI”, „HAKAMA”, „FUNDOSHI” ( w sumo). „

EriKubi-Hakama-Goshi”

Przy zakładaniu DOGI lub HAKAMY należy pamiętać o 4 elementach, takich jak:

• ERU – kołnierz,
• KUBI – szyja,
• HAKAMA – plisowane spodnie,
• KOSHI – biodra.

ERI-KUBI – to taki sposób założenia stroju, aby kołnierz przylegał do szyi, w ten sposób mięśnie szyi są podtrzymywane, a cała sylwetka, prostuje się i pozwala uzyskać poprawną postawę.

HAKAMA-GOSHI – ma podobne znaczenie. Należy jednak złożyć HAKAMA aby deska znajdująca się na wysokości pasa w jej, tylenj części, przylegała mocno do pleców. W ten sposób uzyskujemy podparcie pleców i napięcie mięśni, a w efekcie prawidłową postawę ciała.

Gdy mięśnie szyi i pleców są napięte, a postawa sylwetki prawidłowa, można lepiej obserwować zachowanie przeciwnika oraz kontrolować jego emocje określane mianiem – „METSUKE” .

„Himo, Obi, Mawashi, Tare”

Przez wiązanie HIMO (wstązki), OBI (pas), MAWASHI (pas do Sumo) lub TARE (ochraniach na biodra) następuje kumulacja energi w „SEIKANTANDEM” (obszar podbrzusza, uważany za źródło wszelkiej energii) . Nagromadzona energia rozchodzi się w czterech kierunkach, w taki sposób, że pasma energii tworzą promienie okręgu w centróm, którego znajduje się człowiek.

„Hakama”

Pięć plis, które znajdują się z przodu HAKAMA wyobrażają pojęcia GORIN i GOJO wywodzące się z Taoizmu.

GORIN – mówi o pięciu drogach moralności takich jak:

• Uczciwość w stosunku pomiędzy DAIMYO a SAMURAJEM.
• Serdeczność między rodzicami i dziećmi.
• Respektowanie cech osobowści w stosunkach pomiędzy małżonkami.
• Zachowanie hierahii pmiędzy starszymi i młodszymi.
• Lojalność pomiędzy przyjaciółmi.

GOJO – zaś mówi o pięciu zasadach moralnych:

• JIN
• GI 
• REI
• CHI
• SHIN

Z tyłu HAKAMA jest tylko jedna, wielka plisa OOHIDA. W ten sposób przód HAKAMA przypomina o tym, jakie są nasze życiowe powinności, zaś tył mówi o potrzebie dążenia do doskonałości, na kształt znadującej się tam plisy.

Ćwiczenie pozwalające na osiągnięcie świadomości tego co jest w naszym życiu szlachetne, a co hańbiące, jest zawarte w pojęciu SHIN, GI, TAI (serce-dusza, technika, ciało) .

Ćwiczenia KATA i SU-HA-RI

Najogólniej rzecz biorąc, treing BUDO to „Przekazywanie tradycjnych form”, lub „Ćwiczenie tradycyjnych form”. Wielcy mistrzowie na podstawie licznych doświadczeń, które zdobywali, przez całe swoje życie, stworzyli zasady KATA, które stanowią niezeminną formę. Dzięki swoim wspaniałym zdobyczom mogli nam przekazać to, co jest najważniejsze w danej sztuce walki, zaś uczniowie – bazując na olbrzymiej wiedzy mistrzów – mogli opanować jej tachniki techniczne.

KATA jest esensją sztuki walki. Zostało pozbawione niepotrzebnych ruchów, jego forma jest czysta. KATA jest ustalonym sposobem świczeń, które mają za zadanie nauczenia nas tego, co w niej najistotniejsze i najważniejsze.

W sporcie kolejne etapy rozwoju polegają na stopniowym zwiększaniu ilości ćwiczeń i intensywności treningu. Następnie przejście, od ogółu do szczegółu, od rzeczy prostych do skomplikowanych, od ilości małej do coraz większej.

W BUDO formy KATA są najistotniejszym zagadnieniem, stanowią także najważniejsze i najbardziej podstawowe ćwiczenie.

W BUDO od samego początku ćwiczymy to co najistotniejsze. Uczeń, musi powtórzyć formę tak, jak go uczono, ze skupieniem odtwarzać poszczególne ruchy i dążyć do zjednoczenia, z wykonywaną formą. Im więcej ćwiczy KATA, tym więcej powinen w nich odkrywać, aż w końcu dochodzi do perfekcji w zakresie techniki.

Taki sposób trenowania w BUDO nazywamu SU-HA-RI (chronić, nie ograniczać, doskonalić) .

KEIKO (trening)

W sporcie, mając na myśli trening, mówimy o ćwiczeniach, które mają wzmocnić naszą kondycję i doskonalić technikę. Wreszcie mają nam pozwolić odnieść zwycięstwo w walce. W BUDO nie używamy słowa „Ćwiczenie” lecz KEIKO. W japońskich dzidzinach sztuki, takich jak CHA-DO , KA-DO , SHO-DO , NOGAKU również stosujemy pojęcie KEIKO.

KEIKO oznacza „myśleć o przeszłości”, mówimy o zdobywaniu wiedzy, akceptujemy to co dokonano w minionych czasach.

Ponadto w BUDO oprócz zwykłego KEIKO wyróżnia się KANGEIKO (KEIKO zimowe) , SHOCHUGEIKO (KEIKO letenie) i wiele innych.

Takie KEIKO polega na intensywnym ćwiczeniu BUDO i wybieraniu do tego celu najchłodniejszego lub najgorętszego dnia, w roku, a w dniu najchłodniejsze lub najgorętsze godziny.

Ze względu na możliwości organizmu ludzkiego KANGEIKO i SHOCHUGEIKO, nie należą do najbardzije lubianych praktyk. Jednak, trenowanie technik w niedogodnych warunkach pozwala na wyrobienie kondycji psychicznej zawodnika i zmusza go do głębokich przemyśleń. Ćwiczenia wykonywane w warunkach dogodnych są łatwe, a przez to sprzyjają powierzchowności. W BUDO wyróżniamy wiele rodzajów KEIKO.

TANREN

W BUDO intensywne powtarzanie trudnych ćwiczeń nazywamy TANREN. TANREN jest jednym z etapów tworzenia miecza japońskiego NIHONTO. Etap ten polega na uderzaniu młotem w rozpalone do czerwoności żelazo. Podczas kucia miecza wytrancają się zbędne, szkodliwe substancje w postaci iskier. Oznacza to, że kolejny etap TANREN oczyszcza ze śmieci.

Dzięki TANREN japońskie miecze osiągneły takie właściwości jak – niełamliwość, elastyczność i ostrość, z których słyną na całym świecie. Oczywiście, miecze japońskie są też bardzo cenione jako wspaniałe dzieła sztuki.

Tak jak TANREN doskanli miecz japoński, BUSHI – poprzez liczne ćwiczenia, podobne do kucia miecza – oczyszcza duszę z negatywnych emocji i prowadzi do, doskonałości – „niełamliwości, elastyczności i ostrożności”.

TANREN w BUDO nie polega tylko na wygrywaniu walki. Przede wszystkim służy do oczyszczenia duszy ze złych emocji.

Plan nauczania, a stosunek mistrza do ucznia .

W sporcie, do nauczyciela mówi się „trenerze”, natomiast w BUDO mamy do czynienia z pojęciem SHI-SHO  (mistrz) i DESHI (uczeń) .

Spsób myślenia, sposób życia, techniki prezentowane są przez mistrza są przekazywna uczniom. To oznacza, że postawa mistrza, niezależnie od tego jaką ona jest, staje się celem i wzorem dla ucznia. Uczeń musi kontynuować naukę technik przekazywanych przez mistrza w niezmienionej formie.

Czy oznacza to, że mistrz musi tylko nauczać filozofi i technik... ? Otóż nie. Tradycja BUDO mówi, że mistrz jest osobą kroczącą przed uczniem i otwierającą mu drogę. Ponadto mistrz ćwiczy razem z uczniami. Nie przekazuje uczniowi jedynie już zdobytej wiedzy, lecz sam ciągle się uczy poprzez, nieustający trening.

Taki sposób wspólnego wykonywania, takich samych ćwiczeń przez ucznia i mistrza, kroczenia wspólną drogą, nosi w BUDO nazwę SHI-TEI-DOUKOU .

Mistrz musi być odpowiedzialny i zdawać sobie sprawę z tego, że ma ogromny wpływ na rozwój fizyczny i duchowy ucznia. Dlatego powinien ćwiczyć razem z nim.

ZANSHIN

W każdym sporcie istnieje określony sposób przyznawania punktów. Na przykład w piłce nożnej punkt przyznaje się wtedy, kiedy piłka przekroczy określoną linię i wpadnie do bramki. Natomiast, np w KENDO, nawet jeżeli zawodnik trafi w wyznaczoną do ataku część ciała i wykonan cięcie, za które otrzymuje się maksymalną ilość punktów, lecz nie będzie mieć postawy ZANSHIN, punkt nie jest przyznany.

ZANSHIN, to gotowść do następnego ataku, brak rozluźnienia, odpowiednia postawa sylwetki i stosunek emocjonalny do przeciwnika w momencie kiedy wykonuje on kontratak bezpośrednio po naszym cięciu.

BUSHI zawsze znajdował się na linii życia i śmierci. Nawet wtedy kiedy miał wrażenie, że pokonał przeciwnika, niegdy nie miał pewności czy ten z zaskoczenia przystąpi do ataku. Dlatego nawet gdy przeciwnik leżał pokonany, musiał zachować czujność i postawę bojową.

REI – ukłon

Ukłon jest częścią bogatej tradycji japońskiej i wyraża szacunek człowieka do drugiej osoby. Jest on swoistym regulaminem stosunków międzyludzkich. Powitanie i ukłon to niezbędna forma prawidłowego zachowania, nacechowaną grzecznością. Takie podejście do ukłonu ma swoje korzenie w filozofii taoistycznej i stanowi kodeks moralny normujący ludzkie współistnienie.

Zawsze podkreślano, że BUDO zaczyna się ukłonem i ukłonem kończy, dlatego też zasada ta wymagana jest bardzo rygorystycznie i dokładnie przestrzegana. Dlczego w BUDO tak ważny jest ukłon ? BUDO to walka skierowana przeciwko drugiemu człowiekowi – pozwala zadać cios, pchnąć i przewrócić przeciwnika oraz w inny sposób go unieszkodliwić. Lecz przeciwniki jest naszym partnerem w walce, daje możliwość wspólnego treningu ciała, jest naszym współpracownikiem, naszym partnerem duchowym. Dlatego BUDO respektuje osobowść rywala zachowując w sercu uczucie wdzięczności i szacunku do partnera. Zadaniem BUDO jest kształwotanie właściwej postawy i głębokiego szacunku rywala. Z drugiej strony – gdyby w BUDO nie było ukłonu, pozostałby jednynie agresja walczących stron oraz chęć pokonania, zniszczenia przeciwnika. Dawni filozowfowie twierdzili, że człowiek, który nie umie się kłaniać wprowadza chaos i agresję.

Osoby, które mają pozytywny stosunek do partnera w czasie trenningu BUDO, doskonale rozumieją się i stosują się do wszystkich zasad związanych z ukłonem. Nie możemy zapomnieć, że BUDO jest jednak walką z przeciwnikem i zapewne dlatego budzi duże emocje i rodzi specyficzny stosunek do walki. Emocje i sposób walki są normowane przez stosowanie ustalonego sposobu ukłonu na treningu BUDO. Jednocześnie DOJO , miejsce treningu, to nie miejsce zabawy i przyjemności, lecz jest miejscem naszych zmagań fizycznych i psychicznych. Dlatego wchodząc do DOJO, miejsca czystego, przybieramy odpowiednią postawę sylwetki  – prostujemy się, a nasze serce i ciało dąży do doskonałości, którą odnajdujemy w „świętym” ukłonie. Kontrolowanie siebie i swoich emocji to główna idea ukłonu.

Ponieważ samuraje zawsze żyli na pograniczu życia i śmierci pragneli na co dzień zachować piękny gest głebokiego ukłonu. We współczesnym BUDO sposób poruszania się , gesty i ukłony pochodzą z dawnej epoki samurajów.

Wspomniano już, że BUDO rozpoczyna się ukłonem i ukłonem kończy. Nie ma znaczenia fakt, że ukłun występuje tylko na początku i na końcu. Najważniejsze jest to, aby idea ukłonu została na zawsze zachowana w BUDO. Ukłon jest zatem regulaminem sotosowanym przez samego siebie – czyli od siebie do siebie.

Zakończenie

Zasadą BUDO jest walka z wrogiem przy użyciu broni. W ciągu długiej historii narodziły się specyficzne techniki walki. Obecnie BUDO jest nazywane „ Drogą, która kszatałtuje postawę człowieka” i jest częścią bogatej kultury Japonii.

BUDO wskazuje granicę życia i śmierci, jest walką z przeciwnikiem o zdobycie SHI-GI-TAI . Wymaga długotrwałego zgłębiania tajników techniki walki oraz kształtowania siły i odporności psychicznej walczącego.

Uczymy się, czym jest REI, a to zmusza nas do głebokiej refleksji nad tym, jakimi ludźmi jesteśmy teraz, a jakimi byliśmy kiedyś. Rozmyślnie nad własną osobowościa pozwala nam na coraz pełniejsze poznawanie siebie i zdobywanie niezbędnej wiedzy oraz umiejętności. BUDO jest, zatem dziedziną sztuki, która daje możliwości poznania samego siebie. Niełatwe treninigi uczą nas, jak żyć prawdziwie.

Tekst: profesor Minoru Ooya z Uniwersytetu Międzynarodowego Budo.

Tłumaczenie: Izumi Yoshida.

Miecz japoński to nie tylko broń, ale także prawdziwe dzieło sztuki. Powiedzmy zaraz – dzieło, z którym można obcować nie tylko przez szybę muzealnej gabloty. Dla kolekcjonera i miłośnika militariów nie ma chyba nic wspanialszego od bezpośredniego kontaktu z bronią. Miecz samurajski – częstokroć przechowywany w rodzinie przez stulecia – cieszy się tutaj szczególną estymą. Kontakt z tak wyrafinowanym dziełem dostarcza szczególnych przeżyć.

Żeby jednak w pełni docenić jego piękno i jednocześnie jakimś nieopatrznym gestem nie zraźić właściciela, warto zapoznać się z zasadami, obowiązującymi podczas prezentacji.

Po pierwsze: trzeba podziękować właścicielom za to, że miecz znalazł się pod ich opieką. Wypada złożyć stosowny ukłun gospodarzom i samej broni.

Aby wydobyć ostrze z saya (pochwy), należy trzymać miecz tylcem do dołu, sztychtem lekko od siebie, rękojeścią w prawo. Prawą dłoń kładziemy na rękojeśći, lewą zaś podtrzymujemy pochwę od dołu, w pobliżu koiguchi (wylotu). Raczej zdejmujemy pochwę lewą ręką, niż wyciągamy głownię.

W czasie oględzin nie należy śmiać się, ani rozmawiać. Dawniej w myśl etykiety należało trzymać w zamkniętych ustach arkusik papieru. Dziś jest to już niekonieczne, lecz trzeba pamiętać, że wilgoć parująca z ust może zniszczyć głownię i doprowadzić do jej rdzewienia.

Właściwe oglądanie miecza zaczynamy od rzutu oka na kształt głowni. Miecz trzymany jest wówczas pionowo, sztychtem do góry.

Oględziny prowadzone są natępująco: najpierw pełen kształt, potem długość (nagasa), wygięcie (sori), wielkość sztychu (kissaki), rodzaj mune (tylca) i - jeśli istnieją – wszelkie horimono (grawerunki).

Żeby lepiej obejrzeć wzór na głowni (jihada) oraz linię hartowania (hamon) należy głownię przesunąć bliżej siebie i oburącz przytrzymać ją poziomo, nieco niżej linii wzroku. Hamon wyraźniej widać w zwykłym oświetleniu, najlepiej gołej żarówki. Lampy fluorescencyjne psują cały efekt. Można też lekko unieść głownię, aby światło przesunęło się po jej powierzchni.

Powiada się, że boshi (linia hartowania sztychu) jest tak unikalna jak ludzikie rysy. Po niej można także do pewnego stopnia rozpoznać wiek miecza. Wiadomo bowiem, że stare miecze (koto; do 1596) mają kunsztowniejsze boshi, niż nowe (shinto; po 1596).

Przekazując miecz w dłonie klejnego gościa, najlepiej trzymać go za rękojeść, pionowo, sztychem do góry i tylcem w stronę odbierającego.

Przy chowaniu głowni do saya w zasadzie powtarzamy czynność wyjmowania, tyle że w odwrotnej kolejności.

Źródło "Tatami" - jeśień 2003

Jeśli wierzyć legendom – a jest ich więcej niż faktów jeśli chodzi o tych dwóch mistrzów walk wschodu – jedyną osobą, której udało się pokonać Miyamoto Musashiego w pojedynku był ktoś równie orginalny i ekscentryczny jak on sam. Co więcej, dokonał tego za pomocą kija. W ten właśnie sposób Muso Gonnosuke Katsuyoshi stowrzył system sztuk walki, który podniósł zwykły drewaniany kij do rangi jednego z liczących się rodzajów broni w Japonii.

O życiu Muso Gonnosuke niewiele wiadomo naprawdę – fakty koloryzowano i upiększano, aby w ten sposób uatrakcyjnić historię. Nishioka Tsuneo, przewodniczący organizacji Seiryukai ostrzega, że wiele spośród legend dotyczących Gonnosuke to fabularyzowane powiastki stworzone długo po śmierci ich bohatera. „Po prostu nie wiemy o nim aż tyle” – twierdzi.

Udokumnetowany jest fakt, że Gonnosuke naprawdę nazywał się Hirano. Początkowo posługiwał się imieniem Gonbei. Prawdopodobnie był odległym potomkiem Kiso Kanja No Taiyu Kakumei, służącego słynnego generała Kiso Yoshinaka. Trenował Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu u Sakurai Ohsumi No Kami Yoshikatsu, później zajął się Kashima Jikishinkage-ryu zgłębiając sekretną metodę zwaną ichi no tachi. Wedle legend, Gonnosuke brał później udział w licznych pojedynkach na terenie całej Japonii chcąc w ten sposób sprawdzić swoje umiejętności. Wygrywał zawsze. Do chwili spotkania z Miyamoto Musashim.

Należy zazanczyć, że szkoły walki kijem istniały już wcześniej, przed czasami Gonnosuke. Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu wykorzystywało technki bojutsu używając rokushaku bo (kija o długosci ok. 180 cm), podobnie Sekiguchi-ryu, Bokuden-ryu i Takeuchi-ryu. Z dziejów Bugei Ryuha Daijiten wynika, że Gonnosuke uczył się u nauczyciela Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu i dlatego jego styl, Shinto Muso (Shindo Muso) ryu zawiera w swojej nazwie słowo Shinto (Droga Bogów).

Pojedynek z Musashim i góra Homan.

Pierwszy pojedynek Gonnosuke z Musashim miał miejsce w Keicho 10 (1605), zaledwie pięć lat po bitwie pod Sekigaharą, która położyła kres większości wojen domowych i zapoczątkowała trwający dwa wieki pokój Tokugawy. Wydarzenie to miało mieć miejsce w Akashi w prowincji Harima. Istnieją różne wersje przebiegu starcia. Jedna z nich, dość zabawną choć niezbyt intelektualnie głęboką, przedstawił w powieści „Miyamoto Musashi” Yoshikawa Eiji. Pierwsze przesłanki o takim pojedynku znajdujemy jednakże w Kaijo Monogatari, utworze powstałym 1629 roku, główne wątki które opublikowano w „Jodo Kyoshi”. Poniżej znajduje się streszczenie tego zdarzenia.

Był sobie kiedyś heihosha (mistrz sztuk walki) o imieniu Miyamoto Musashi. Od 16 roku życia brał on udział w pojedynkach i rozegrał ich w sumie około 60. W szóstym miesiącu w Akashi w prowincji Harima, spotkał Muso Gonnosuke, rosłego (180 cm), dobrze zbudowanego wojownika. Gonnosuke był uzbrojony w odachi (długi miecz), ubrany w kimono i haori z dużym hi no maru (wschodzącym słońcem). Na jego wyłogach widniał napis: „Największy mitrz sztuk walki w kraju” (heiho tenka ichi), oraz „Nihon Kaizan Muso Gonnosuke”.

...Gonnosuke był otoczony przez grupkę uczniów (prawdopodobnie sześciu deshi), którzy towarzyszyli mu w podróży do Kyushu. Chwalił się też przed Musashim, że nie miał sobie równych. W czasie podróży najprawdopodobniej spotkał ojca Musashiego, który był Shinmen Munisai, mistrzem jutte.

„Widziałem technikę twego ojca, a twojej „nie” prowokował Musashiego. (Shinmen) Miyamoto Genshin Musashi zirytował się. Właśnie odcinał gałąź wierzby. Odpowiedział: „Widziałeś technikę mego ojca. Moja jest taka sama”. Gonnosuke nie rezygnował, dalej naciskał argumentując, że dla dobra swoich uczniów chce żeby Musashi pokazał jak walczy.

„Moje heiho nie jest na pokaz” odburknął Musashi. „Nieważne, jak zaatakujesz. I tak cię zatrzymam. Na tym polega moje heiho. Zrób co chcesz, jakąkolwiek technikę”. Gonnosuke wyciągnoł z bogato zdobionej torby drewniany miecz długości ok. 4 shaku (120 cm., dla porównania: zwykły miecz do ćwiczeń ma nieco ponad 2 shaku) i nie zwlekając zaatakował Musashiego. Musashi podniósł się z kolan i za pomocą wierzbowej gałęzi bez wysiłku zmusił Gonnosuke do wycofania się przez cały wyłożony tatami pokój, przycisnął go do ściany i uderzył lekko między brwi.

Nieco inna wersja pierwszego pojedynku pojawia się w Honcho Bugei Koden. Książka ta powstała w Shotoku 4 (1714). Watatani w przeredagowanej i opatrzonej przypisami wersji Honcho Bugei Koden zazancza, że Niteki (opiś bohaterskich czynów Musashiego stowrzony przez jego uczniów) umieszcza to wydarzenie w okresie Edo, lecz wydaje się to późniejszą zmianą. Najwcześniejszcze bowiem świadectwa o tym pojedynku pojawiły się w Kaijo Monogatari, ale było to 26 lat po śmierci Musashiego, a pojedynek umieszczono w Akashi. Opis starcia w Honcho Bugei Koden niewiele różni się od tego w Kaijo Monogatari. W tej wersji Musashi strugał z gałęzi wierzby, cinekiego kawałka drewna długości około dwóch shaku, łuk – zabawkę. Zaprosił też Gonnnosuke do pokoju, w którym mieściło się siedem i pół maty.

Możliwe, że w rzeczywistości Musashi pokonał Gonnosuke dwoma mieczami (nito), krótkim i długim, blokując jego broń za pomocą techniki juji dome. Musashi unieruchomił w ten sposób broń przeciwnika i zmusił go do poddania się lub wycofania i odpoarcia natychmiastowego kontrataku.

Gonnosuke był bez wątpienia postawnym, rosłym wojownikiem, skoro posługiwał się tak długim bokkenem albo bo. Przypisywany mu drewniany miecz w Świątyni Chikuwa ma ponad 4 shaku, 9 sun i 2 bu (ok. 1,5 m) długości. Jo Gonnosuke, jeśli mierzyć je odległością, na jaką można rozłożyć wyciągnięte na boki ramiona, musiało być nieco dłuższe niż standardowe jo używane obecnie.

Gonnosuke w każdym razie przegrał pierwszy pojedynek. Upokorzony, zaszył się w Homangu, stanowiącej część Kamado świątyni Shinto na szczycie góry Homan w prowincji Chikuzen (dzisiaj Dazaifu, prefektura Kyushu). Przez 37 dni medytował i żył jak pustelnik. Ostatniej nocy, w czasie modlitwy przed ołtarzem stracił przytomności i doznał objawienia. Jedna z wersji historii mówi, że zobaczył dziecię niebios, które powiedziało: „Okrągłym kijem poznaj suigetsu”.

Zagadkowa wizja zmusiał Gonnosuke do skrócenia kija do około 4 shaku, 2 sun i 1 bu (128 cm) długości. Dzięki temu broń ta była dłuższa niż standardowy tachi – charakterystyczny dla tego okresu długi miecz (3 shaku, 2 sun i 1 bu), ale krótsza niż długi rokoshaku bo. Wykorzystując przewagęm, jaką dawała możliwość szybkiego operowania krótki kijem, w drugi pojedynku Gonnosuke pokonał Musashiego. Nie jest do końca jasne, jak mu się to dokładnie udało, ale użycie kija w technikach dzisiejszego Shinto Muso-ryu dostarcza pewnych wskazówek. Jeśli jo zostanie zablokowane za pomocą juji-dome, łatwo jest je jednym ruchem uwolnić i zaatakować kyusho – wrażliwy punkt na ciele przeciwnika. Gonnosuke udało się pokonać Musashiego nie zadająć mu poważniejszych ran.

Gonnosuke został następnie nuauczycielem sztuk walki klanu Kuroda z północnego Kyushu. Całkowicie odmieniony po spotkaniu z Musashim i doświadcznie boskiej wizji na górze Homan stowrzył wyjatkową sztukę walki kijem – Shinto (Shindo) Muso-ryu jojutsu – „Niebiańską Drogę Kija Muso”. Stowrzył też tajemny system pięciu metod (hiden hyo-i), który obejmował wszystkie techniki jego nowego stylu walki jo.

Shinto Muso-ryu

Wspomniana szkoła przez wiele pokoleń pozostawała wyłączną sztuką (oteme-waza) samurajów z klanu Kuroda. Jej trzeci mistrz po Gonnosuke, Matsuzaki Kinueumon Tsunekatsu, dodał do curriculum Ittatsu-ryu hojo jutsu (wiązanie liną) i Ikkaku-ryu juttejutsu. Powoli pojawiły się kolejne elementy, wśród nich Shinto-ryu kenjutsu (walka mieczem) i Isshin-ryu kusarigama (walka sierpem z łańcuchem). Tanto jutsu (krótki kij) dodano po okresie Edo i upadku klasy samurajów.

Szkoła miała wielu mistrzów, wśród nich Shiraishi Hanjiro Shigeaki, którego dzieło jego uczniowie kontynuowali po śmierci mistrza (1 marca 1927). Do najlepszych z nich zaliczali się Uchido Ryohei, Nakayama Hakudo, Morita Kanya, Takayama Kiroku, Shimizu Takaji i Otofuji Ichizo.

Na początku dwudziestego wieku Uchida na krótko przeniósł się do Tokio, gdzie kilku członków Klubu Oficerskiego Marynarki uczył posługiwania się jo, następnie przeniósł sie do Shiba Koen. Pośród temtejszych uczniów był Komita Takayoshi, jeden z założycieli Dai Nippon Butokukai, oraz mistrz kendo i iai, Nakayama Hakudo. Hakudo chciał zreformować stare Shinto Muso-ryu jo kata w ten sam sposóbm w jaki zmienił stary sytem iai, którego nauczył się od mistrzów miecza w byłej prowincji Tosa. System, który promował znany był później jako Shindem Muso-ryu iai. Wprowadzone przez Hakudo zmiany nie okazały się skutecznel Ryogoro, po krótkim czasie nauczania w Tokio wrócił na Kyushu, gdzie je kontynuował. 

Shimizu Takaji, był bez wątpienia największym propagatorem ryu w drugiej połowie dwudziestego wieku. Shimizu uczył sie u Shirashi Hanjiro. Urodził się Meiji 29, zaledwie 29 lat po upadku szogunatu w 1868 r. Rodzina Shimizu przewodniczyła wiosce i kalnowych urzędniokom niższej rangi. Ojciec Takajiego prowadził sklep, matka zaś zmarła kiedy chłopiec miał 10 lat. Takaji był drugim spośród trzech synów, miał także jeszcze trzy siostry. Skończywszy szkołę pracował w fabrycę w Hakata. Jojutsu zaczął trenować w wieku siedemnastu lat, jako uczeń Shiraishi Hanjiro.

Według Matsui Kenji, Shimizu trenował jojutsu wcześnie rano z Otofujim. Po treningu pływali zwykle razem w Zatoce Hakata i odpoczywali przed udaniem sie do pracy. Trening odbywał się również pod nadzorem Takayamy z djo Fukuoka, gdzie Shimizu był młodszym instruktorem. W maju 1921 Shimizu oraz kilku bardziej doświadczonych uczniów dało pokaz jojutsu na festiwalu Dai Nippon Butokukai. Jednym z widzów był Kano Jigoro, twórca Kodokan judo. Kano, baczny obserwator i wielki miłośnik sztuk walki chciał zobaczyć więcej, Takayama i Shimizu dali mu więc prywatny pokaz, Prezentacja wywarła na nim ogromne wrażenie, zapytał więcm czy ktoś mógłby przyjechać do Tokio i uczyć walki jo w Kodokan. Ponieważ Shiraishi był już bardzo stary, inni zaś nauczyciele mieli wcześniejsze zobowiązania, Shimizu jako pierwszy został wzięty pod uwagę joko osoba, która mogłaby przeprowadzić się do Tokio aby uczyć tam walki jo.

W roku 1927 Shimizu dał pokaz jojutsu dla policji. W 1931 roku on, Otofuji Ichizo i Takayama Kiroku zaprezentowali jo podczas obchodów dzisiątej rocznicy wzniesienia świątyni Meiji Jingu. W tym samym roku poproszono Shimizu, żeby został instruktorem specjalnej jednostki tokijskiej policji, zostawił więc żone i dziecko pod opieką krewnych w Fukuoce i przeniósł sie do Tokio. Opuszczał rodzinę pełen smutku i obaw, czył jednak że to, co robi, jest ważne dla judoki, oficerów marynarki i policji. Jego studencji rekrutowali się spośród elity. W miarę jak przybywało uczniów, Shimizu stanął twarzą w twarz z dylematem.

Tradycyjny sposób nauczania jo kata przeznaczony był do szkolenia małych doborowych grup samurajów. Shimizu doszedł do wniosku, że należało wprowadzić jakieś zmiany w systemie szkolenia jego japońskich uczniów. Przedyskutowawszy tę kwestię z innymi mistrzami jojustu, stowrzył 12 podstawowych kihon. Gdy wprowadził kihon w Tokio, to samo zrobiono w dojo Fukouoka na Kyushu.

Kiedy Shimizu popularyzował jo w Tokio, ojczyzna jojutsu, Kyushi, także utrzymała swoją spuściznę w tej dziedzinie. Trening jojutsu stał się częścią programu nauczania sztuk walki w Fukuoka Agricultural School. Takayama przyczynił sie do popularyzacji jojutsu w prefekturach Echime, Hyogo i Shikoku. Po jego śmierci w roku 1929 na czele Fukuoka dojo stanął Otofuji.

Shimizu uczył wybranych uczniów w swoim Mumon Dojo i w akademii policyjnej, podczas gdy inni mistrzowie nauczali tej sztuki na Kyushi w dojo Fukuoka. W roku 1940 Shimizi wyruszył do okupowanej przez Japonie Mandżurii, żeby tam nauczać. Mimo, że liczba adeptów sztuki rosła niezwykle szybko, pozostawała ona wciąz zajęciem raczej egzotycznym w porównaniu z bardziej popularnymi kedno i judo. W roku 1940 Shimizu stanął na czeli Dai Nihon Jodo Kai, ruchu, który oficjalnie zmienił system z jojutsu na jodo. Ciekawostką może być fakt, że wielki mistrz judo Mifune Kyuzo był przez jakiż czas również uczniem Shimizu.

Elitaryzm trwał mniej więcej do roku 1955, kiedo to jojutsu zostało udostępnione szerszym kręgom. Według Patricka Linebergera decyzja ta była spowodowana znajomością Shimizu z Kano Jigoro, który zachęcał go do udostępnienia tej sztuki ludziom w charakterze środka treningu fizycznego, umysłowego i duchowego.

Kolejnym impulsem do propagowania jo był fakt, że po drugiej wojnie światowej jojutsu było jedną z niewielu sztuk walki nie zdelegalizowanych przez siły okupacyjne, ponieważ było wykorzystywane przez cywilną policję. Według Nishioka Tsuneo, właśnie dlatego wielu entuzjastów kedno w siłach policyjnych po wojnie zajeło się jo. Jo było następnie częścią szkolenia specjalnych jednostek policji zwanych kidotai. Shimizu uczył oficerów policji innego stylu, opartego na praktycznym zastosowaniu jo. Około roku 1965 otowrzył hombu (główne) dojo Renbujan. Kaminoda Tsunemori zajął się nauczaniem policji, podczas gdy Shimizu skoncentrował się nad upowszechnianiem jo poza jej szeregami.

Mając na uwadze zmiany, Shimizu zdecydował się zmienić nazwę jojutsu na jodo – „drogę jo”. Chciał on, tak jak twórcy innych form –do, by sztuka dotychczas przeznaczona jedynie do walki służyła również wyższym celom filozoficznym i duchowym. Należy jednak zaznaczyć, że prawidłowo ćwiczone jodo powinno oddawac jego pierwotny charakter.

Pod koniec lat sześćdziesiątych Shimizu pomógł w budowie świątyni Muso Gonnosuke Jinja na terenie Homan – świątyni Shinto na górze Homan. Jego aktywność propagowania jodo zaowocowała utworzeniem w latach sześćdziesiątych Międzynarodowej Federacji Jodo, obejmującej Europę, Stany Zjednoczone i Azję Południowo-Wshodnią. Na początku lat siedemdziesiątych Shimizu podróżował do Stanów Zjednoczonych i Malezji, rozpowszechniając sztukę jo na całym świecie.

Nagły wzrost popularności jojutsu związany jest z wydaniem w 1971 roku powieści „Miyamoto Musashi”, wcześniej publikowanej w gazetach w formie odcinków. Książka była w znacznej mierze fikcją literacką, ukazująca przyjaźń pomiędzy Gonnosuke i Musashim.

W 1975 roku zmarła żona Shimizu, niedługo po niej on sam – 22 czerwca 1978 (Showa 53).

Shinto Muso-ryu jest ćwiczone przez różne organizacje, wśród których jest między innymi Shindo Muso-ryu Hozon-kai, centrum treningów jodo. Kolejne miejsca powstawały po śmierci Shimizu, każde z nich rozwijało własny styl. Utworzono również Jodo-bu (sekcję jodo) w ramach Zen Nihon Kendo Renmei (All Japana Kendo Federation), choć jodo ćwiczone w Federacji Kendo jest nieco inne ze względu na wpływ współczensych technik używanych w kendo.

Techniki Jo

Jakie są cechy charakterystyczne Shinto (Shindo) Muso-ryu ? To pełna mocy sztuka, w której jo używane jest przeciwko mieczowi.

Jo może służyć do wykonywania uderzeń, cięć i pchnięć, wykorzystuje techniki walki mieczem, naginatą i włócznią. W przeciwieństwie do miecza w przypadku jo można używać obu końców broni, a także zmienic ma-ai (dystans) w zależności od sposobu trzymania kija, co sprawia, że w rękach mistrza jest to naprawdę niebezpieczna broń. Istnieje 12 kihon oraz 12 jo kata, które tworzy podstawe współczesnego Zen Nihon Kendo Renmei Jodo-bu (All Japan Kendo Federation Way of Jo Section). Adepci zaczynają od tandoku renshu – treningu indywidualnego, gdzie podstawy, czyli kihon, wykonuje się samodzielnie. Później następuje sotai renshu, trening w parach, gdzie partnerzy walczą odpowiednio kijem przeciwko mieczowi.

Meik Skoss opisując właściwe podejście do kata, pisze, że „cechą wszystkich ataków są rozluźnione ruchy i postawa, maksymalna koncentracja energia przypada dokładnie na moment uderzenia. Pozwala to na największą efektywność ruchu i zachowanie energii zapewnia ćwiczącemu pewień margines (yoyu), pomocny, gdy wydarzy się coś nieprzewidywalnego”.

Poza samą technika istnieje przekazywany ustnie wiersz, który nakazuje uczniom dążyć do tego, by stać się osoba, która nikogo nie krzywdzi, ponieważ w sercu jo jest strzała. ("...Concentrate on being a person who causes no injury to others. Our teaching is: In the heart of the jo is an arrow.")

Inne powiedzenie, którego sam sensei Shimizu nauczał swoich uczniów mówi, że jodo należy ćwiczyć by wzmocnić charakter. Powinno być ono niczym ster. Życie bowiem jest jak ocean, który można przepłynąć wieloma drogami. Trzeba wykorzystać jodo do tego, by obrać przez życie kurs tak prosty, jak to tylko możliwe. ("Jodo should be done to build one's character and that jodo should be like a steering wheel. The road is life. And there are all kinds of ways one can go down the road. Use jodo to steer as straight a course as possible through life")

Źródło: Koryu.com

Linia naucznia Shindo Muso Ryu Jojutsu.